Herdenking Fusillademonument Appelweg

FUSILLEREN


toen ik las over dit monument
zag ik het woord "fusilleren"

volgens het woordenboek betekent dit:

  met geweerschoten doden (als straf)

zelf dacht ik aan iets heel anders:
fusilli, spiraalvormige pasta

ik schrok: dit slaat nergens op!
dat heeft er toch niks mee te maken?

maar even later bedacht ik:
wacht eens even
dit slaat niet helemáál nergens op

want fusilli heeft de vorm van een spiraal
maar is het nou een opwaartse of neerwaartse spiraal?

dat kun je niet zien
en dat is misschien
vaak net zo in het leven

  dan denk je dat je opwaarts gaat
  omdat je een leuk grapje maakt
  waar jij en heel veel anderen om lachen

  maar zie je niet dat je intussen
  iemand naar beneden haalt
  degene over wie dit grapje gaat

    of denk je dat je neerwaarts gaat
    omdat je stil en somber bent, of
    iets heel moeilijks doet dat niet goed lukt

    en heb je zelf niet in de gaten
    dat jouw stilte en jouw moeite
    iemand anders optilt uit een dal

      soms weet je wél dat je iets ergs doet
      maar denk je dat het moet
      omdat die ander iets nóg ergers heeft gedaan

      denk je dat het moet
      omdat je straf krijgt als je weigert

      of praat je goed, wat je nu doet
      omdat die ander toch ook dood was
      als jij hier niet zelf had gestaan

opwaarts, neerwaarts
we kunnen daar eindeloos over praten
we kunnen dat ook laten
anders kijken, dieper, inwaarts

dan zien we dat fusilli
geen spiraal is, maar een helix
net zoals de dubbele helix
van ons eigen dna

het minuscule materiaal
waar al het leven uit bestaat
alle schimmels, dieren, planten
alle mensen:

  "goede" mensen
  "foute" mensen
  "leuke" mensen
  "stomme" mensen
  mensen die van pasta houden
  mensen die dat góór en smérig vinden
  en liever pizza, pannenkoeken, poffertjes of patat eten

als we weten dat we
onder oppervlakkige verschillen
diep van binnen
allemaal hetzelfde zijn

kan de opwaartse en neerwaartse
spiraal een helix zijn

en kunnen we, door inwaarts te kijken
naar onszelf en naar elkaar

ook vóórwaarts kijken
naar de dag

dat in het woordenboek
bij "fusilleren" staat:

  het koken van spiraalvormige pasta

en verder
helemaal
niets


Floris Huetink
Stadsdichter Amersfoort